Tăng cường đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học tại trường Mầm non Trực Thắng, huyện Trực Ninh

Nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được coi là khâu then chốt trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nói chung, giáo dục mầm non nói riêng. Trong những năm vừa qua, trường mầm non Trực Thắng luôn chú trọng đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt của các tổ chuyên môn; tăng cường tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học, coi đây là giải pháp hiệu quả để nâng cao phẩm chất đạo đức, năng lực sư phạm, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên, nhân viên trong nhà trường; nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2021-2025.

Hình ảnh trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tham gia hoạt động tạo hình ngoài không gian lớp học

Để triển khai việc sinh hoạt tổ chuyên môn một cách hiệu quả, bài bản, ngay từ đầu năm học nhà trường đã tổ chức lớp tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên, nhân viên trong trường về mục đích, tầm quan trọng, tiến trình tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học và chuyên đề. Phân công nhiệm vụ cho tổ trưởng các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch sinh hoạt tổ chuyên môn năm học 2022- 2023 mỗi tháng sinh hoạt chuyên môn 02 lần vào tuần thứ 1 và thứ 3 của tháng, trong đó có 3/4 nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn được xây dựng theo hình thức “nghiên cứu bài học”. Kế hoạch sinh hoạt chuyên môn của tổ đảm bảo bám sát kế hoạch chung của nhà trường, việc lựa chọn nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn đảm bảo toàn diện các nội dung nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục, phù hợp với nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường, nhu cầu bồi dưỡng thực tế của đội ngũ giáo viên, nhân viên trong trường, được lấy ý kiến thảo luận, thống nhất của cán bộ, giáo viên, nhân viên từ đầu năm học; trong đó chú trọng các nội dung về chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”, công tác xây dựng thực đơn, tính khẩu phần ăn hướng đến đáp ứng đến từng cá nhân trẻ; chăm sóc sức khỏe trẻ em trong giai đoạn chuyển mùa và phòng chống dịch; việc ứng dụng mô hình giáo dục tiên tiến như Montessori, STEAM… Kế hoạch phải cụ thể, chi tiết, rõ ràng từ việc nêu phương hướng nhiệm vụ, chỉ tiêu phấn đấu, các biện pháp thực hiện…, đến việc phân công người thực hiện, thời gian hoàn thành, có phần bổ sung, điều chỉnh kế hoạch cho từng nội dung của tuần, tháng.

 

         Hình ảnh lớp tập huấn, hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn cho đội ngũ giáo viên

Tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của giáo viên về hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn, nghiêm túc chấp hành nhiệm vụ được phân công, tích cực, chủ động tham gia vào tất cả các khâu từ chuẩn bị, thiết kế bài học, dạy thực nghiệm, dự giờ, chia sẻ ý kiến, trao đổi, thảo luận, đóng góp ý kiến với mục đích góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục của nhà trường. Tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch cụ thể, tổ chức từng bước trong quy trình kỹ lưỡng, có đánh giá, rút kinh nghiệm. Thực hiện nghiêm túc nền nếp sinh hoạt tổ chuyên môn và qui định chung của tổ; lưu trữ hồ sơ sinh hoạt chuyên môn của tổ theo quy định. Trong các đợt sinh hoạt chuyên môn, cán bộ quản lý nhà trường luân phiên dự và có ý kiến định hướng, chỉ đạo cũng như tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong quá trình tổ chức sinh hoạt chuyên môn của tổ, đảm bảo việc sinh hoạt chuyên môn chất lượng, hiệu quả.

Tiến trình hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học tại trường mầm non Trực Thắng:

Bước 1: Xây dựng Kế hoạch bài học

Tất cả các thành viên trong tổ chuyên môn thảo luận chi tiết về đề tài, mục tiêu bài học (dựa vào chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình giáo dục mầm non, đặc biệt chú ý mục tiêu về thái độ của trẻ em), thể loại bài học, nội dung bài học, các phương pháp, phương tiện dạy học, địa điểm, cách tổ chức dạy học phân hóa theo khả năng, tâm lý của trẻ, cách rèn kĩ năng, hướng dẫn trẻ vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học để giải quyết tình huống thực tiễn…, đồng thời dự kiến những thuận lợi, khó khăn của trẻ khi tham gia các hoạt động học tập, các tình huống có thể xảy ra và cách xử lý; xây dựng kế hoạch chi tiết cho việc quan sát và thảo luận sau khi tiến hành bài học nghiên cứu.

Hình ảnh giáo viên trong tổ trao đổi, thảo luận, chuẩn bị cho bài dạy minh họa

Bước 2: Tiến hành bài học và dự giờ

Sau khi hoàn thành Kế hoạch bài dạy, tổ chuyên môn cử giáo viên dạy minh họa tại một lớp học cụ thể, các giáo viên còn lại trong nhóm tiến hành dự giờ và ghi chép thu thập dữ kiện về bài học. Trong quá trình dự giờ, giáo viên không làm ảnh hưởng đến việc học tập của trẻ; không gây khó khăn cho giáo viên  đang dạy; khi dự giờ luôn tập trung vào quan sát việc học của trẻ, hành vi, thái độ, phản ứng của trẻ trong hoạt động, cách làm việc nhóm trẻ, những khó khăn vướng mắc của trẻ gặp phải, các tình huống xảy ra trong hoạt động và những điều cần trao đổi.

Hình ảnh cán bộ quản lý, giáo viên dự giờ hoạt động dạy minh họa

Bước 3: Thảo luận về bài học nghiên cứu

– Giáo viên dạy chia sẻ về bài học: mục đích, yêu cầu cần đạt của hoạt động; những ý tưởng mới; những thay đổi, điều chỉnh về nội dung; phương pháp tổ chức hoạt động, đồ dùng dạy học, đồ chơi; cảm nhận sau khi dạy, những điều được, chưa được, những điều còn băn khoản trong quá trình tổ chức hoạt động.

– Người dự chia sẻ ý kiến của mình, tập trung vào các vấn đề: Trẻ em tham gia hoạt động học thế nào? Đã hứng thú, tích cực trong hoạt động chưa? Trẻ đã được phát huy tối đa khả năng của bản thân chưa? Khám phá trải nghiệm bằng mọi giác quan chưa? Cách phối hợp, làm việc nhóm như thế nào? Thái độ và mong muốn của trẻ khi kết thúc hoạt động?… (nêu nguyên nhân và đưa ra các nhận định để rút kinh nghiệm)

    Hình ảnh cán bộ quản lý, giáo viên chia sẻ, thảo luận về bài dạy minh họa

Bước 4: Áp dụng cho thực tiễn tổ chức hoạt động hàng ngày tại nhóm, lớp mình phụ trách

Thông qua tiết dạy minh họa, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên trong tổ sẽ thống nhất những nội dung cốt lõi, rút kinh nghiệm thông qua hoạt động dạy minh họa; tiếp tục suy nghĩ, nghiên cứu, áp dụng vào thực tế tổ chức hoạt động tại nhóm lớp sao cho phù hợp với đối tượng trẻ em ở lớp mình.

Hình ảnh giáo viên dự giờ Hoạt động phát triển vận động: bật tách chân, khép chân

Sau một thời gian triển khai thực hiện, đến nay hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn tại nhà trường đã đi vào nền nếp; bước đầu tổ chuyên môn và giáo viên đã biết áp dụng hình thức, phương pháp dạy học tích cực một cách thực chất và hiệu quả hơn. Tinh thần hợp tác dân chủ, cởi mở của các thành viên trong tổ chuyên môn khi xây dựng bài học minh họa, phân tích rút kinh nghiệm giờ dạy dựa trên phân tích hoạt động học của trẻ em đã bước đầu được thực hiện tốt trong các buổi sinh hoạt chuyên môn sau dự giờ. Quy trình thực hiện một buổi phân tích, rút kinh nghiệm giờ dạy đã được tổ trưởng chuyên môn điều hành có hiệu quả. Việc nhận xét, chia sẻ của người dạy và người dự giờ đã phân tích được những mặt được, chưa được trong hoạt động; bước đầu khắc phục được tình trạng nhận xét theo tiến trình giờ dạy và đánh giá ưu điểm/hạn chế của người dạy một cách chủ quan. Nhận xét, rút kinh nghiệm dựa trên minh chứng là hoạt động học của trẻ em đã phát huy hiệu quả, tạo được môi trường sư phạm dân chủ, cởi mở, đoàn kết, học tập lẫn nhau để cùng tiến bộ.

Có thể nói, sinh hoạt chuyên môn là hoạt động thường xuyên của nhà trường và có ý nghĩa hết sức quan trọng. Đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, không chỉ bảo đảm cho tất cả trẻ em có cơ hội tham gia thực sự vào quá trình học tập, giáo viên có thể quan tâm đến khả năng học tập của từng trẻ em, đặc biệt những học sinh có khó khăn về học tập mà còn tạo cơ hội cho tất cả giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học, tự tin hơn, không bị áp lực thông qua việc dự giờ, trao đổi, thảo luận, chia sẻ sau khi dự giờ, từ đó nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục của nhà trường, xứng tầm chất lượng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia mức độ 2, đạt chuẩn Xanh-Sạch-Đẹp-An toàn, hướng đến trường học hạnh phúc.